Dziennik Rzeczpospolita kontynuuje cykl artykułów poświęconych poprawności językowej tekstów urzędowych w ramach projektu “Polszczyzna w urzędzie”. W najnowszym “Od wielkiej litery, czyli od wielkiego dzwonu” omówione zostały zasady pisowni wielką i małą literą.
W wydaniu internetowym dziennika Rzeczpospolita ukazał się artykuł “Zwroty grzecznościowe w korespondencji”. W cyklu Redakcja poleca zapoznać się można również z innymi artykułami, dotyczącymi zasad poprawności językowej w pismach urzędowych.
Inicjatywa Obywatel
Wreszcie informacje jak załatwić sprawę w urzędzie są dostępne w jednym miejscu. Bez podziału na resorty i właściwości, a według spraw życiowych. Opisy procedur są jak najprostsze. Każdy powinien je zrozumieć. Mowa o stronie obywatel.gov.pl, która została uruchomiona pod koniec lipca br. Portal funkcjonuje w ramach inicjatywy „Obywatel”.
Celem projektu jest przede wszystkim usprawnienie komunikacji na linii: obywatel-urzędnik. Dlatego wpisy zamieszczane na stronie wyróżnia jasny, zrozumiały język. W Kancelarii Prezesa Rady Ministrów opracowano też publikacje, które zawierają rekomendacje na temat komunikowania się administracji z obywatelem:
- „Komunikacja pisemna” ‒ rekomendacje dotyczące prostego pisania. Pisma z urzędów często są niezrozumiałe dla odbiorców. Publikacja zachęca do pisania możliwie prostym językiem. Znajdują się w niej przykłady ‘tłumaczeń’ z języka urzędowego na język potoczny.
- „Rozpatrywanie sygnałów obywatelskich” ‒ czyli w jaki sposób urzędy powinny traktować informacje nadsyłane w listach, skargach, petycjach i wnioskach. Chodzi z jednej strony o to, żeby urzędy korzystały z wiedzy o problemach przekazywanej przez obywateli. Z drugiej o to, aby odpowiedzi udzielane przez administrację przede wszystkim pomagały w rozwiązywaniu opisywanych spraw, a ich treść była zrozumiała dla odbiorcy.
W ramach inicjatywy „Obywatel” funkcjonuje ponadto infolinia („Informacja dla obywatela”). Dzwoniąc pod numer 222 500 115, dowiemy się, gdzie załatwić swoją sprawę. Ale nie tylko. Pracownicy będę zbierać opinie obywateli na temat administracji rządowej i propozycje, co należy np. zmienić w danej procedurze, by ją uprościć. Informacje te będą później analizowane w celu zaproponowania odpowiednich modyfikacji [więcej]
Kampania PETYCJA-TWOJE PRAWO
Kancelaria Senatu wspólnie z Biurem Rzecznika Praw Obywatelskich i Instytutem Spraw Publicznych prowadzi kampanię informacyjno-edukacyjną pod hasłem PETYCJA – TWOJE PRAWO. Mieczysław Augustyn, przewodniczący Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej, jeden ze współtwórców ustawy w ten sposób przestawił główne założenia kampanii: „Po pierwsze, musimy dotrzeć do obywateli z informacją, że mają nowe prawo. Do tej pory było ono martwe. Musimy ich przekonać, że warto po nie sięgać. Po drugie, musimy poinformować organizacje pozarządowe, które dopominały się o to prawo, jak można z niego korzystać. By wiedziały, że można opinię publiczną mobilizować w określonej sprawie i że będzie to wyjątkowo proste. Po trzecie, władzom publicznym trzeba uświadomić, że warto się zajmować petycjami”.
Ważnym elementem petycji jest poprawność językowa pisma. Oprócz niezbędnych informacji, takich jak m.in.: nazwa podmiotu wnoszącego petycję, miejsce jego zamieszkania, podpis należy zwrócić uwagę na zasady przygotowania dokumentu. Na temat najczęściej popełnianych błędów językowych mówił prof. Andrzej Markowski podczas warsztatów dla dziennikarzy mediów lokalnych, które odbyły się 22 maja br. w Senacie RP.
Na stronie www.petycje.edu.pl zamieszczone są materiały przygotowane na potrzeby kampanii PETYCJA-TWOJE PRAWO.
Rządowe Centrum Legislacji na temat języka prawa
Rządowe Centrum Legislacji jest organizatorem cyklu konferencji w ramach projektu „Doskonalenie technik legislacyjnych w urzędach obsługujących organy władzy publicznej”. Jedno ze spotkań pt. „Język prawny aktów prawa Unii Europejskiej a wyzwania dla legislatora krajowego” dotyczyło poprawności tłumaczeń aktów prawa UE na język polski. Materiały pokonferencyjne są zamieszczone pod adresem: http://www.pokl.rcl.gov.pl/?q=content/j%C4%99zyk-prawny-akt%C3%B3w-prawa-unii-europejskiej-wyzwania-dla-legislatora-krajowego
Informacje na temat poprzednich i najbliższych szkoleń można znaleźć pod adresem:
http://www.pokl.rcl.gov.pl/?q=aktualnosci
Przychodzi obywatel do urzędnika
Zachęcamy do przeczytania wywiadu z dr hab. Iwoną Burkacką adiunktem w Zakładzie Leksykologii, Stylistyki Teoretycznej i Kultury Języka Polskiego na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, która wyjaśnia m.in. dlaczego tak trudno zrozumieć język, którym posługują się urzędnicy?
http://www.wspolnymianownik.pl/czytaj.php?s=wywiady&a=iwona-buracka
W „Rzeczpospolitej” w dniu 28 maja ukazała się informacja o organizowaniu przez Kancelarię Premiera szkoleń dla 256 pracowników urzędów w zakresie poprawnego językowo redagowania pism urzędowych. Informacja dostępna pod linkiem: "Rzeczpospolita": Rząd nauczy się polskiego oraz pod linkami: Urzędnicy muszą się nauczyć mówić po polsku i Rząd wypowiada wojnę urzędniczemu bełkotowi .
"Polszczyzna w administracji i biznesie" - internetowe studia podyplomowe na UW
Instytut Języka Polskiego Uniwersytetu Warszawskiego w roku akademickim 2013/2014 zaprasza na nowe studia podyplomowe „Polszczyzna w administracji i biznesie”. Przeznaczone są one dla pracowników urzędów i przedsiębiorstw, zwłaszcza dla osób odpowiedzialnych za kontakty z klientami i współpracownikami. We współczesnym świecie ceni się szybkość przekazu informacji oraz umiejętność dotarcia z nią do zainteresowanych osób. Jednym ze sposobów osiągnięcia tych celów jest odpowiedni kształt językowy wypowiedzi. Treści przekazywane w sposób jasny, przystępny i atrakcyjny sprzyjają łatwiejszemu zrozumieniu przekazu i szybszemu porozumieniu, czyli oszczędzają wysiłek i czas. Studia podyplomowe „Polszczyzna w administracji i biznesie” są w całości prowadzone przez Internet, co pozwala na łatwiejsze połączenie studiowania z pracą, obowiązkami zawodowymi czy rodzinnymi, a także wyjazdami służbowymi. Istnieje również możliwość wyboru części przedmiotów, czyli dopasowania programu do indywidualnych potrzeb słuchacza, wynikających z typu prowadzonych działań zawodowych i wykształcenia. Więcej informacji na stronie http://ijp.come.uw.edu.pl/
Kancelaria Wardyński i Wspólnicy rusza z akcją „Pisać po ludzku"
Skomplikowane treści prawne można wyrażać w sposób klarowny i zrozumiały. Stąd w kancelarii pomysł na cykl szkoleń z języka polskiego, poświęconych kwestiom związanym z poprawnością językową i strukturą tekstu. Program rusza już w listopadzie i zainauguruje go debata z prof. Jerzym Bralczykiem o zrozumiałości języka prawniczego
http://www.wardynski.com.pl/aktualnosci/art,287,kancelaria-wardynski-i-wspolnicy-rusza-z-akcja-pisac-po-ludzku.html
Akcja Gazety Wyborczej
Czy można odchudzić dokumenty, a ich język uprościć tak, żeby przeciętny Polak wiedział, co podpisuje? Żeby rozumiał, co mówi do niego bank, urząd skarbowy czy sąd? A może nie trzeba nic upraszczać, lepiej uczyć czytania ze zrozumieniem? Na te pytanie Gazeta Wyborcza poszukuje odpowiedzi w nowym cyklu "Polska czyta umowy".
„Polski z urzędu. O poprawności języka urzędowego”
Nakładem narodowego centrum Kultury ukazała się książka „Polski z urzędu. O poprawności języka urzędowego” pod redakcją naukowa Elizy Czerwińskiej i Radosława Pawelca. Autorzy niniejszej publikacji w przystępny sposób przedstawiają reguły ortografii i interpunkcji, odmiany nazwisk, zapisu skrótów etc. Przybliżają podstawy kultury języka i poprawnego formułowania tekstów urzędowych. Lektura książki ułatwi życie zarówno tym, którzy w urzędach pracują, jak i tym, którzy w nich tylko czasami bywają.
Debata „Czy język urzędowy może być przyjazny obywatelom?”
Na stronie www.prezydent.pl można znaleźć zapis elektroniczny bardzo ciekawej debaty „Czy język urzędowy może być przyjazny obywatelom?”, jaka odbyła się 20 lutego br. w ramach Forum Debaty Publicznej w Pałacu Prezydenckim.
http://www.prezydent.pl/dialog/fdp/tworczosc-dziedzictwo-kulturowe-i-przyrodnicze-bogactwem-polski/filmy/art,10,fdp-czy-jezyk-urzedowy-moze-byc-przyjazny-obywatelom.html
Studia podyplomowe „Polszczyzna w administracji i biznesie”
Rzecznik Praw Obywatelskich objęła honorowym patronatem organizowane przez Instytut Języka Polskiego UW studia podyplomowe pod nazwą „Polszczyzna w administracji i biznesie”. Przeznaczone dla pracowników urzędów państwowych i samorządowych różnych szczebli oraz dla osób odpowiedzialnych za wizerunek firm, mają kształcić słuchaczy w zakresie normy języka oficjalnego oraz przekazywać im umiejętności niezbędne w komponowaniu tekstów urzędowych i w kontaktach z osobami z zewnątrz. Zajęcia prowadzone będą przez internet i rozpoczną się w lutym 2014 r.
„Czy język urzędowy może być przyjazny obywatelom” - pod takim hasłem odbyła się 20 marca br. debata w Pałacu Prezydenckim. Wzięli w niej naukowcy, politycy, reprezentanci licznych instytucji publicznych. W czasie debaty zastanawiano się nad tym, co zmienić w edukacji, prawie, obyczajach i sposobie funkcjonowania urzędów, aby poprawić jakość komunikacji społecznej. Dyskutanci często nawiązywali też do dorobku ubiegłorocznego I Kongresu Języka Urzędowego.
Debata w pałacu Prezydenckim - „FDP: Urząd ma służyć obywatelowi”
Informacje prasowe:
- Portal Onet.pl „Debata w Pałacu Prezydenckim o trudnościach z językiem urzędowym”
- Polskie Radio “Mamy trudności z rozumieniem pism urzędowych”
W numerze 6 Przeglądu Służby Cywilnej ukazał się artykuł Elizy Czerwińskiej Jaki jest, a jaki powinien być język tekstów urzędowych. Zapraszamy do lektury.
Serdecznie zapraszamy do lektury tekstów napisanych specjalnie na naszą stronę przez językoznawców z Uniwersytetu Warszawskiego. Znajdą je Państwo w zakładce „Kultura języka”.
W podzakładce „Porady, opracowania” zamieszczamy:
- felieton prof. Markowskiego „O stylu urzędowym słów kilka”,
- tekst prof. Radosława Pawelca „10 problemów języka urzędowego”,
- teksty prof. Radosława Pawelca i Elizy Czerwińskiej „Ortografia” i „Interpunkcja”, zawierające porady, jak poradzić sobie z pisownią i znakami przestankowymi w pismach oficjalnych.
W podzakładce „Publikacje, biblioteka” publikujemy wybór publikacji dotyczących odmiany urzędowej i prawnej polszczyzny, sporządzony przez Elizę Czerwińską.
Pierwsze efekty Kongresu Języka Urzędowego.
Polski z zasadami
Jak poinformowała Polska Agencja Prasowa, blisko 120 pracowników Urzędu Marszałkowskiego w Olsztynie przejdzie do końca roku szkolenia z zasad poprawnej polszczyzny. Urzędnicy dowiedzą się, jakich błędów językowych unikać, aby ich oficjalne pisma były zrozumiałe dla odbiorców. W pierwszym tego typu szkoleniu organizowanym przez Urząd Marszałkowski w Olsztynie będą uczestniczyć pracownicy wszystkich departamentów związanych z pozyskiwaniem funduszy unijnych w ramach regionalnego programu operacyjnego Warmia i Mazury. Podczas dwudniowych zajęć ok. 120 urzędników ma poznawać zasady posługiwania się poprawną polszczyzną w pismach urzędowych i oficjalnych oraz różnice między językiem mówionym a pisanym. Będą uczyć się dobrego stylu komunikacji, omawiać błędy językowe i metody ich unikania (...).
O organizację w polskich urzędach szkoleń językowych zaapelowali uczestnicy I Kongresu Języka Urzędowego, zorganizowanego pod koniec października w Senacie z inicjatywy rzecznika praw obywatelskich (...).
Zapraszamy do zapoznania się z relacjami z odbytego w dniach 30 i 31.10.2012 br. I Kongresu Języka Urzędowego
I Kongres Języka Urzędowego debatował w Senacie - na stronach Senatu RP
I Kongres Języka Urzędowego - na stronach Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego
W Senacie o problemach z językiem urzędowym - wyborcza.pl
W odpowiedzi na szerokie potrzeby społeczne... - polskieradio.pl
I Kongres Języka Urzędowego - wiadomości24.pl
"Język urzędowy przyjazny obywatelom" - Wirtualna Polska 29.10.2012
Dzięki współpracy TVP Parlament - pierwszego internetowego kanału Telewizji Polskiej - z Kancelarią Senatu RP, w dn. 30 i 31.10.2012 r. na stronach www.TVPParlament.pl zaplanowano transmisję online I Kongresu Języka Urzędowego. Za realizację obrazu odpowiada Senat RP. Zapraszamy.
Informujemy, że obrady I Kongresu Języka Urzędowego będą transmitowane na żywo przez internet na stronie www.senat.gov.pl (w ramce: transmisje). Zapraszamy.
Na portalu internetowym natemat.pl ukazał sie niezwykły artykuł Zagubieni w gąszczu urzędniczego bełkotu. Jak nauczyć urzędników pisać po polsku.
„Przegląd Służby Cywilnej”
Ukazał się podwójny numer „Przeglądu Służby Cywilnej”, na stronach 56-58 opublikowany został artykuł Elizy Czerwińskiej Poprawmy polszczyznę w urzędach.
Pisać po ludzku - wspólna akcja Dziennika Gazety Prawnej i Rzecznika Praw Obywatelskich
9 października br. rozpoczęła się wspólna akcja Dziennika Gazety Prawnej i Rzecznika Praw Obywatelskich „Pisać po ludzku”. Jej celem jest promowanie idei dobrej komunikacji i wiedzy o prawie wśród obywateli, zwłaszcza w środowisku urzędniczym. Na łamach gazety systematycznie ukazują się artykuły związane z kampanią społeczna "Język urzędowy przyjazny obywatelom".
Na stronie internetowej www.fog.uni.wroc.pl zamieszczona została pierwsza polska aplikacja oceniającą przystępność napisanego tekstu. Aplikacja FOG-PL adresowana jest do autorów tekstów publicznych oraz do wszystkich osób zainteresowanych pracą nad własnym stylem. W celach niekomercyjnych można z niej korzystać bez ograniczeń. Jest to akcja społeczna Pracowni Prostej Polszczyzny Uniwersytetu Wrocławskiego. Kierownikiem Pracowni jest dr Tomasz Piekot (jeden z prelegentów I Kongresu Języka Urzędowego). Wywiad z dr Tomaszem Piekotem ukazał się na stronie www.ksiazka.net.pl.