Wszyscy mamy problemy z językiem urzędowym.  W urzędzie, w banku czy w sądzie spotykamy się z dokumentami, których nie potrafimy do końca zrozumieć. Kłopoty z komunikowaniem się występują po obu stronach biurka, umowy, ekranu. Mają je nadawcy i odbiorcy, urzędnicy i interesanci.
To jedna z ważnych barier rozwoju zarówno społeczeństwa obywatelskiego, jak i państwa. Czas najwyższy zająć się tym problemem w sposób systematyczny i skuteczny.

Inicjatorami przedsięwzięcia są Rzecznik Praw Obywatelskich, Wojewoda Mazowiecki i Rada Języka Polskiego. Propozycję współpracy przyjęły: Senat Rzeczypospolitej Polskiej,  Szef Służby Cywilnej, Narodowe Centrum Kultury i Fundacja Języka Polskiego.

Celem inicjatywy jest:

• stworzenie ruchu społecznego na rzecz podnoszenia poziomu kultury języka urzędowego;
• doskonalenie kompetencji językowych urzędników i ich odpowiedzialności za skuteczną komunikację;
• tworzenie standardów poprawnej polszczyzny w języku urzędowym;
• zwiększenie komunikatywności języka prawniczego w pismach i wypowiedziach o charakterze urzędowym.

Najważniejszym działaniem w najbliższym czasie będzie zorganizowanie I Kongresu Języka Urzędowego w dniach 30-31 października w Warszawie. Chcemy, aby było to pierwsze spotkanie naukowców i praktyków zajmujących się tą tematyką, okazja do refleksji, określenia wielu pojęć i problemów.

Podczas Kongresu poruszane będą takie zagadnienia, jak: próba zdefiniowania współczesnego pojęcia języka urzędowego, odpowiedzialność urzędnika za słowo, komunikatywność tekstu urzędowego, a także funkcjonowanie e-urzędu, czyli język komunikacji internetowej.

Pomysł powyższych działań zrodził się na podstawie obserwacji inicjatyw podejmowanych przez ombudsmanów i inne instytucje w krajach zachodnich. Do Polski przywiozła go w 2010 r. prof. Irena Lipowicz, która – w związku ze skargami kierowanymi przez obywateli do RPO – poszukiwała sposobu na rozwiązanie problemów często występujących podczas załatwiania spraw w urzędach czy podpisywania różnych umów handlowych np. w bankach. Równocześnie w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim w 2011 r. zostało zorganizowane po raz pierwszy w Polsce badanie języka dokumentów urzędowych. Wyniki badań posłużyły do rozpoczęcia realizacji projektu „Poprawność językowa w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim”. Podobnemu badaniu w 2012 r. poddane zostało ponad 200 stron dokumentów urzędowych w Biurze RPO. Wykonali je językoznawcy p. Eliza Czerwińska oraz prof. UW Radosław Pawelec. Zainteresowanie problemem wyraziła też Rada Języka Polskiego. I właśnie z tych trzech źródeł zrodziła się wspólna inicjatywa, której głównym hasłem jest „Język urzędowy przyjazny obywatelom”.

Podczas Kongresu referaty wygłoszą: prof. Radosław Pawelec (Uniwersytet Warszawski, prof. Maria Teresa Lizisowa (Uniwersytet Pedagogiczny KEN w Krakowie), prof. Maciej Zieliński (Uniwersytet Szczeciński), prof. Ewa Malinowska (Uniwersytet Opolski), Mirosław Wróblewski (Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich), Agata Kłopotowska (Rada Unii Europejskiej), dr Agnieszka Choduń (Uniwersytet Szczeciński), Eliza Czerwińska (Mazowiecki Urząd Wojewódzki), prof. Ewa Kołodziejek (Uniwersytet Szczeciński), dr Tomasz Piekot (Uniwersytet Wrocławski). Dyskusje panelowe poprowadzą prof. Jerzy Bralczyk i prof. Jan Miodek.

Na naszej stronie internetowej umieszczane będą informacje o działaniach podejmowanych w ramach projektu „Język urzędowy przyjazny obywatelom” oraz propozycje materiałów poradniczych, warsztatów i kursów. Chcemy informować również o realizowanych inicjatywach w tym zakresie przez inne instytucje czy organizacje społeczne i gospodarcze.

Oczekujemy, że do ruchu przyłączą się urzędy państwowe, administracja samorządowa, organizacje społeczne i gospodarcze, wszyscy, którzy mają do czynienia z potrzebą komunikowania się przy użyciu języka urzędowego. Także wprowadzanie e-urzędu i język komunikacji elektronicznej (internetowej) rodzi wiele problemów, które wymagają praktycznego rozwiązania.

Bardzo liczymy na media. Wydają się one być naturalnym sojusznikiem całej akcji, biorąc pod uwagę, jak wielu ich odbiorców ma problemy z językiem urzędowym. Proponujemy stacjom i redakcjom otwarty charakter współpracy, polegający na zgłaszaniu własnych pomysłów kampanii, konkursów czy cyklu porad. Służymy wszelką pomocą.

Raz jeszcze chcemy podkreślić, że podnoszenie poziomu kultury języka urzędowego uważamy za ważne, wręcz niezbędne wsparcie dla dalszego rozwoju społeczeństwa obywatelskiego i demokratycznego państwa. Jeśli jednak efekty tego działania mają być widoczne i odczuwalne na większą skalę, musi to być „pospolite ruszenie”, niezbędne jest zaangażowanie po obu stronach biurka, umowy, ekranu.

Organizację kampanii dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu "Promocja języka polskiego", który towarzyszy kampanii społeczno-edukacyjnej "Ojczysty - dodaj do ulubionych".